Make your own free website on Tripod.com
Yeni TCK'ya paralel olarak hazırlanan Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu, 74 ayrı konuda devrim niteliğinde düzenlemeler

getiriyor. Yeni CMUK'la bir ‘‘Adli kontrol müessesesi’’ kurularak, ABD'de olduğu gibi ‘‘Ev hapsi’’ne geçiliyor.

TÜRK hukuk sisteminde, ABD, Fransa ve Almanya'daki gibi tutuklama ile serbest bırakma arasında bir ‘‘Adli kontrol’’

müesesesi kurularak, ‘‘Ev hapsi’’ne geçiliyor. Sanık veya şüpheliler artık tutuklanmayacak, evde kontrol altına alınacak,

görüşeceği, gideceği yerler kısıtlanacak. Yeni TCK'ya paralel hazırlanan yeni Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu (CMUK)

Tasarısı 74 ayrı konuda yepyeni ve reform niteliğinde düzenlemeler getiriyor. Duruşma salonunda ve adliye binasında

ses-görüntü alınması yasaklandı. Aksi davranışta bulunanlara 500 milyon liradan 20 milyar liraya kadar ağır para cezası

öngörüldü. CMUK tasarısı Ordinaryüs Profesör Sulhi Dönmezer'in başkanlığını üstlendiği bir komisyon tarafından hazırlandı

ve dün Hákimevi'nde düzenlenen törenle Adalet Bakanı Hikmet Sami Türk'e teslim edildi. Herkesin yasayla kurulan

mahkemeler önünde, adil bir şekilde ve en hızlı sürede yargılanma hakkı bulunduğunu belirten Türk, bunarın Avrupa İnsan

Hakları Sözleşmesi ve Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nda da öngörüldüğünü söyledi. Türk, ‘‘CMUK tasarısı hazırlanırken

de bu amaçlar güdüldü’’ dedi. CMUK tasarısını hazırlayan komisyonun başkanı Ord. Prof. Dr. Sulhi Dönmezer de Adalet

Bakanlığı'na sunulan tasarının, takdim yazısını okudu. Takdim yazısında, çalışmalarını 5 Mayıs 1997 ile 16 Temmuz 1999

tarihleri arasında sürdüren komisyonun 52 toplantı yaptığı belirtildi. Çalışmalar sırasında, Avrupa İnsan hakları Sözleşmesi,

Alman ve Fransız usul kanunları, halen görev yapan hakim ve savcılarla bilim adamlarının görüşlerinin dikkate alındığı kaydedilen

yazıda, ayrıca yürürlükteki 1412 sayılı CMUK maddelerinin tek tek gözden geçirildiği anlatıldı.

İŞTE ADLİ KONTROL

Tasarı, ABD'de bir Türk kadına, son olarak da bölücübaşı Abdullah Öcalan'a İtalya'da, kısa süreli villa hapsi şeklinde

uygulandığı gibi, ‘‘Adli kontrol’’ adıyla yeni bir ceza modeli getiriyor. ‘‘Adli kontrol’’ talebinde savcı bulunacak. Sulh ceza

hákimi karar verirse, sanık evinde kontrol altına alınacak. Bu kişi hákimin belirleyeceği sınırların dışına, örneğin bahçesine bile

çıkamayacak. Hákimin yasakladığı yerlere gidemeyecek. Yasakladığı kişilerle görüşemeyecek. Belirlenen servis ve mercilere

belirtilen süreler içinde düzenli olarak başvuracak.

TAŞIT KULLANAMAMA CEZASI

Sulh ceza hákimi adli kontrol altına alınan kişiye her türlü taşıtı veya bazılarını kullanamama, gerektiğinde makbuz karşılığı araç

kullanma, bazı kişileri kabul, onları ziyaretten men, bu kişilerle ne surette olursa olsun ilişki kurmaktan kaçınma, çek kesememe,

silah taşımama veya bulunduramama, aile yükümlülüklerini yerine getireceğine ve nafakayı düzenli olarak ödemeye güvence

verme gibi cezalardan bir veya birkaçını da verebilecek. Bu cezalara uymayan adli kontrol altındaki kişi, derhal tutuklanacak.

HEKİM ÖNÜNDE VÜCUT MUAYENESİ

Başka bir yolla delil elde etme olanağı kalmaması halinde, ancak, sanığın sağlığını tehlikeye düşürmemek kaydıyla ve hákim

kararı ile vücut muayenesi yapılacak. Sanığın bedeninden kan, cinsel salgı, saç, kıl, tırnak, tükürük, deri gibi örnekler

alınabilecek. Bu konuda şüpheli ve sanık avukatı da dinlenecek. Bu işlem mutlaka hákimin görevlendireceği bir hekim ve diğer

görevli tarafından yapılacak. Bu örnekler sadece dava konusu olayda kullanılacak. Başka soruşturmalarda kullanılamayacak.

Aynı koşullarla suçla ilgisi görülenlerden de bu örnekler alınabilecek.

MAHKEMEYE İDDİANAMEYİ RED HAKKI

Tasarıda, duruşmaların tek duruşmada veya zorunlu olduğunda birbirini izliyen oturumlarla en kısa sürede bitirilmesi

öngörülüyor. Mahkeme artık, silbaştan soruşturma yapar gibi yargılama yapmayacak. Mahkeme, davanın yeterli delil, iz, emare

bulunmadan, neredeyse delilsiz olarak açıldığı sonucuna varırsa, iddianemeyi ret veya iade edebilecek.

CMUK’ta DEVRİM

Denetimli serbestlik yeniliği

Tasarı ile hükmün geri bırakılması ve denetimli serbestlik adıyla yeni bir müessese daha getirildi. İlk defa hakkında dava açılan

sanığın cezası para cezası veya en çok üç yıla kadar olan hapis cezası ise mahkeme, bir yıldan iki yıla kadar bir denetim süresi

verecek. Sanık bu süre içinde bir daha suç işlemezse hakkındaki dava düşürülecek. Aksi halde, derhal tutuklanacak.

Telekulağa yeni düzen

Tasarı ile başta uyuşturucu madde kaçakçılığı gibi suçlarla mücadele için son derece önemli olan dinleme konusu da Avrupa

İnsan Hakları Sözleşmesi ve mahkemesi kararlarına uygun olarak yeniden düzenlendi. Buna göre, telefon dinleme iki yıl ve üstü

cezalarda, başka bir yolla delil elde edilemesmesi halinde savcının talebi, hakimin kararı ile yapılacak. Dinleme üç aydan fazla

olamayacak. Hakimin dinleme kararında, içerikleri dinlenecek veya kayda alınacak çözülerek metin haline getirilecek karşılıklı

konuşmaların neler olduğu, telefon numarası, hattın sahibinin adı, suçun nevi ve dinleme süresi gösterilecek.

Tanıklarasıkı koruma

Tasarı ile tanıklar dinlenirken, gerek kendi, gerek bir başka kişi yönünden sakınca görülmesi halinde, tanığın adresi

gizlenebilecek. Başka bir adres gösterebilmesi, kimliğini gizleyebilmesine imkán sağlanacak. Soruşturmaları sırasında kendisinin

veya yakınlarının hayatı ve sağlıklarını korumak amacıyla, kimliklerini açıklamayı reddetmiş bulunan tanıkların ve suçu ihbar

etmiş olup, aynı nedenle kimliklerinin açıklanmasını istemeyenlerin veya suçlar ve suçlular hakkında kolluğa sürekli bilgi veren

kimselerin kimlikleri hakkında kolluk mensuplarına tanıklıktan çekinme hakkı da tanındı.(25.09.1999 Tarihli Hürriyet

Gazetesi)

Önsöz / İnternet ve Hukuk Hukuk Rehberi  /   Hukuk Siteleri /Çıldır Adliyesi   Katkıda Bulunanlar
                                     Hukuk ve edebiyat Ceza Hukuku  /  Özel Hukuk  /  Programlar   Yargı Haberleri  / İnternetdeki Hukukcular
                                               HABERLEŞME  MERHABA    ANA SAYFA